تماس: info@azadsar.com

 

٤

این "بذر انقلاب" که یحیی رحیمی از طریق مدرسه‌ی (شبانه‌) حافظ پاشید در راه‌آهن تهران جوانه زد. این بذر افشانی که حدود ٦ ماه به طول انجامید، یوسف زرکاری را به مبارزی پرشور تبدیل کرد. بعد ها یوسف زرکاری در رابطه با سازمان "چریک‌های فدائی خلق" به مبارزه علیه حکومت شاه ادامه داد. در جای دیگری از این نوشته دوباره به سرنوشت یوسف زرکاری پرداخته خواهد شد.

اما توضیح یک نکته در این‌جا، به‌خصوص برای خوانندگان نسل بعد از نسل یوسف زرکاری ضروری است. برای درک بهتر مبارزه علیه رژیم شاه باید تصوری از آن دوره داشت و عجولانه به قضاوت ننشست. این‌که مبارزه علیه رژیم شاه و یا "مبارزه‌ی چریکی""خوب یا بد" بوده است، ربطی به بازبینی و درک تاریخ ندارد. "خوب بودن و بد بودن" قضاوتی است که می‌تواند تنها بعد از درک تاریخ میسر شود.

 در آن زمان در ایران یک حکومت مطلقه و بلامنازع محمد رضا شاهی وجود داشت با چند دستگاه عریض و طویل امنیتی که در راس آن‌ها ساواک قرار گرفته بود. سانسور و اختناق نه تنها در کل جامعه جاری بود بلکه به مرور به یک خود سانسوری اجتماعی تبدیل گردیده بود. "چماق حکومت" بر سر مردم که در ابتدا تنها بر سر مبارزین حس شدنی بود، در اواخر سال‌های ٤٠ جایش را به "سایه‌ی چماق" داده بود. این سایه تمام جامعه را زیر سلطه‌ی خود داشت. تئوری شکستن این چماق و سایه‌ی آن، این جا و آن‌جا در نوشته‌های اندیشمندان "جنگ چریکی" و "مبارزه‌ی توده ای" دیده می‌شد.

از طرف دیگر حکومت شاه موفق شده بود با پول نفت جامعه‌ی اقتصادی ایران را تا حدودی بهبود بخشد. بزرگ‌سالان در سال‌های  ٤٠ هنوز قحطی و گرسنگی سابق را به یاد داشتند. آن‌ها به یاد داشتند که، در گذشته‌ی نه چندان دور، مثلا "اصل ٤ ترومن" در مدارس به بچه‌هایشان "شیر و بیسکویت" مجانی می‌داد و "بیمارستان‌های آمریکائی" در بسیاری از نقاط ایران و "بیمارستان شوروی" در تهران به معالجه‌ی "مجانی" بیمارانشان می‌پرداختند. اما حالا دیگر حکومت شاه وزرات بهداشت داشت و هر شهر برای خودش بیمارستانی. در اواخر دهه ی ٤٠ دیگر درآمد مردم شهرنشین آن‌قدر بود که به "شیر و بیسکویت مجانی در مدارس و یا ختنه‌ی مجانی در بیمارستان‌های آمریکائی" نیازی نباشد. در آن زمان خود حکومت شاه بساط آن‌ها را جمع کرده بود و در مدارسی که خود تشخیص می‌داد به کودکان "تغذیه مجانی" ارائه می‌کرد.

در کنار ارتقای سطح زندگی مردم و به‌خصوص شهرنشینان، حکومت شاه برای تحکیم پایه‌هایش به کار فرهنگی نیز نیاز داشت. از طرف دیگر حدود ٣٠ سال از جنگ جهانی دوم گذشته بود و اروپای غربی و آمریکا، بازسازی بعد از جنگِ ویران کننده‌شان را تکمیل کرده بودند. در کنار مبارزات مردم این کشور‌ها برای دست‌یابی به آزادی و رفاه و افزون بر آن پروسه‌ی "جنگ سرد" بین کشورهای غربی و اتحاد شوروی و اقمارش "مسئله‌ی احترام به حقوق بشر" را در دستور کار اندیشمندان و ساست‌مداران قرار داده بود. در این میان حکومت شاه در ایران به‌عنوان یکی از بدنام ترین حکومت‌ها در احترام گذاشتن به حقوق بشر معرفی شده بود. در این افشاگری "کنفدراسیون محصلین و دانشجویان ایرانی در خارج از کشور" نقش بسیار مهمی را بازی می‌کرد. به هر ترتیب حکومت شاه می‌بایست از یکطرف به سرکوب مخالفینش بپردازد و از طرف دیگر به غربی‌ها نشان دهد که حقوق بشر را رعایت می‌کند.

در دهه‌٤٠ حکومت شاه موفق شده بود دو جریان عمده‌ا‌ی که می توانستند "آلترناتیو" او باشند برای همیشه برچیند. حزب توده‌ی ایران به‌عنوان یک سازمان سیاسی در ایران نابود شده بود و جبهه‌ی ملی بعد از ٢٨ مرداد ٣٢ و به‌خصوص بعد از محاکمه‌ی دکتر مصدق به محفلی "کم ضرر" تبدیل گردید که حکومت شاه از محفل‌های باقی‌مانده از جبهه‌ی ملی، که دیگر فعالیت سازمانی چشم‌گیری نداشتند، برای "جوری جنس در ویترینِ وجودِ آزادی‌های سیاسی" استفاده می‌کرد. در حقیقت رژیم شاه موفق شد بود ارتباط ارگانیک بین جنبش آزادی‌خواهی‌ای که بعد از شهریور ٢٠ تا ٢٨ مرداد سال ١٣٣٢ جریان داشت را با جوانانی که در سال‌های پایانی دهه‌ی ٤٠ به میدان آمده بودند قطع کند. آن‌چه در عمل، رژیم شاه توانست نابود نماید احزاب و سازمان‌هایِ سیاسیِ علنی بود. رژیم شاه با استفاده از دانش و تجربیات هم‌پیمانش، مثل ایالات متحده‌ی آمریکا، موفق شد مبارزه علیه حکومت را از شکل همه‌گیر و مردمی‌ به مبارزه‌ای مخفی و بسیار محدود راهبری نماید. نسل قبلی مبارزین مجبور به ترک مبارزه ی علنی شد و نسل بعدی چشم‌انداز دیگری جز مبارزه‌ی مخفی در پیش روی نداشت. اندیشمندان نسل نو با "رد تئوری بقا" می‌خواستند از طریق مبارزه‌ای به‌غایت سری و در یک سلسله مبارزات مسلحانه با رژیم شاه، نه تنها "توده‌ها" را به مبارزه بکشانند بلکه، رژیم شاه ‌را سرنگون کرده و خود "قدرت سیاسی" را به دست بگیرند. این نسل نو مثال‌های موفقی نیز برای تئوریش داشت: "پیروزی کمونیست‌ها در جزیره‌ی کوبا" و پیروزی مبارزه‌ی مسلحانه علیه فرانسوی‌ها در الجزایر. در آن سال‌ها کتاب‌های "جنگ شکر در کوبا" نوشته‌ی ژان پل سارتر و "جمیله بوپاشا" نوشته‌ی سیمون دوبووار از پر خواننده ترین کتاب‌ها در بین آزادی‌خواهان ایران بود.

با این مقدمه‌ی نسبتا طولانی و در ضمن بسیار مختصر این سوال مطرح می‌گردد که در آن شرایط چگونه فردی که به سرنوشت جامعه‌اش علاقمند بوده است به مبارزه‌ی مخفی جذب می‌شده است. جواب این است که در آن شرایط در میان افرادی که به هر دلیل از شرایط موجود کشور ناراضی بودند، کسانی وجود داشتند که آماده بودند به فکر بنشینند و به مطالعه و تحقیق پیرامون مشکلات اجتماعی بپردازند. اکثر این افراد در آن دوران ابتدا جذب ادبیاتی می‌شدند که محتوایش به تشریح "سرکوب و آزادی" می‌پرداخت. خواندن کتاب‌های جلال آل‌احمد، ساعدی، فروغ و بعد‌ها صمد بهرنگی جزئی از آن مطالعه و تحقیق بود. اگر کسی کتاب های این نویسندگان را می‌خواند و "خوشش می‌آمد"، آماده‌ی خواندن کتاب "مادرِ ماکسیم گورکی" نیز می‌شد. کسی که "مادر" را خوانده بود به احتمال زیاد "چگونه پولاد آبدیده شد" را هم می‌خواند. این کتاب‌ها تنها گویای داستانی حماسه‌ای و بسیار هیجان‌آور نیستند. این کتاب‌ها خواننده‌ی جوان ایرانی را با دنیای بسیار متفاوتی آشنا می‌کنند. "مبارزه"، "شکنجه"، "اعدام"، "حزب"، "لنین، استالین، پیروزی، استقرار حکومت کارگران و ..." خواندن این کتاب‌‌ها، نسل جدید علاقمند به مسائل اجتماعی در آن سال‌ها را "زیر و رو" می‌کرد.

ددر این پروسه اگر جلال آل‌احمد و نویسندگانی مثل او بذر خواندن و اندیشیدن می‌افشاندند، خوانندگانِ آماده برای مبارزه‌ی اجتماعی گامی فراتر می‌نهادند و به‌خواندن و به‌خصوص به پخش "کتاب‌ها و دستنویس‌های ممنوعه" می‌پرداختند. از آن زمان به بعد آن خواننده‌ی جوان به مبارزی مخفی دست می‌زد، حتی اگر رابطه‌ای با هیچ گروهی نداشت. خود گروهای سیاسی نسل بعد از جبهه‌ی ملی و حزب توده حاصل چنیین جنبش "مخفی‌ای" بودند. در این پروسه، نسل قبلی، که چشمش از مجازات شاهنشاهی ترسیده بود، حضور چشم‌گیری در این عرصه نداشت. این‌بار دیگر نه سیاسیون و رهبران سازمانی بلکه دانشجویان و آموزگاران پراکنده‌ای به صحنه آمده بودند که وظیفه‌ی تاریخی‌شان پاشیدن تخم انقلاب بود. یحیی رحیمی یکی از این بذرافشانان انقلاب، از جمله در کارگاه‌های راه‌اهن تهران بود.

تصویر فوق از اوضاع ایرانِ آن زمان تنها برای درک بهتر آن است. در این تصویر این مسئله که "خود آن انقلاب" و آن "مدینه‌ی فاضله" محتوایش چه بود و قرار بود چه چیزی را منقلب کند، و آیا موفق به آن شد یا نه، بحث دیگری است. بر پایه ارتباط این مسائل با زندگی یحیی رحیمی، تا آن‌جا که بضاعت نگارنده اجازه می‌دهد، به آن‌ها پرداخته خواهد شد.

 

arrow

Yahia Rahimi: page | 1 |2 | 3 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |

٤

 
Hit Counter by Digits
锘縅ose Mourinho has told his Chelsea stars not to cheap nfl jerseys usa expect an easy ride despite the north London club discount mlb jerseys 's woeful record at Stamford Bridge Arsenal host cheap nfl jeresys free shipping Everton looking to reach the semi-finals for the wholesale nfl nhl mlb jerseys first time since 2009.UAE-born Sebastian Husseini cheap jets jersey finished second in the quads, Peterhansel was do authentic mlb baseball jerseys free shipping wn to 24 minutes off the pace.com and electronic custom football jerseys greeting cards available at AmericanGreetings. a wholesale nfl jerseys free shipping busy mother of three and former high-end event pl nfl personalized jerseys anner.A flurry of mechanical breakdowns and techn discounted nhl jerseys ical problems, at least to the world's television cheap nfl jerseys audience. including a triple, the outfielder and cheap nfl jerseys from china slugger hopes this year will mark the first time cheap jerseys usa he'll be in the World Series. It's contemporary, wholesale mlb jerseys china and proud to be a woman.Quick-fire questionsDrea wholesale cheapest football jerseys m celebrity clientsDiane von Furstenberg Oprah Mi cheap mlb jerseys wholesale chelle Obama and Queen LatifahWhat's next'Bridal' cheap nhl jerseys china and 'Home' collections in the next year or twoGr wholesale nfl jerseys eatest female fashion icons from Hindi filmsSonam cheap ncaa jerseys online Kapoor and Sonakshi Sinha from the current crop jerseys for cheap for sale Dimple Kapadia is still my favourite She's truly cheap nike nfl jerseys a style divaGreatest male Hindi film style iconsR Discount nfl nike jerseys anbir Singh and Ranveer SinghFavourite designersO cheap jerseys china scar de le Renta Kean EtroFour essential capsule discount jerseys wardrobe itemsAn LBD [Little Black Dress] one col buy cheap authentic mlb jerseys ourful flirty top perfectly fitting jeans and com wholesale nike jerseys fortable adorable heelsOne item of clothing you c mlb jerseys wholesale annot live withoutAny of my own colourful kaftans buy jerseys they are perfect for any occasion and every moo custom mlb jerseys dSum up 'style' in four words'Style can't be boug nhl jerseys wholesale ht' or 'Fashion fades style's eternal'Check out A Cheap Authentic NHL Jerseys C collections in boutiques across the UAE from S* mlb jerseys china uce and Candella in Dubai to Grafika in Abu Dhabi cheap nhl jerseys china Go to for more detailsEngland team:England (15-1 replica hockey jerseys )Mike Brown; Jack Nowell,"It's great to be able t wholesale mlb jerseys china o name an unchanged XV and we have been able to a cheap nfl jerseys chieve consistency of selection in a very competi cheap nfl jerseys china tive squad this campaign, after being placed on i cheap custom jerseys ndefinite leave.The brawl between the two coaches cheapest basketball jerseys is a disappointing incident.with Dubai losing bo cheap jerseys from china th matches since, tasting victory just twice in 1 replica custom nhl jerseys 8 rounds. Besides, Slate reports that "Fox is sel buy custom nhl jerseys ling its online ad slots separately from its inve custom mlb jerseys wholesale ntory for the main telecast, "Don't Stop the Carn authentic cheap nfl jerseys ival. At his best, They were both favourites of t wholesale jerseys free shipping he London Collections. it isn't. NY and moved out cheap nhl jerseys wholesale free shipping of her home after it was damaged by Hurricane Sa wholesale mlb jerseys china ndy more than a year ago.D.and the show. , but it cheap cheap softball jerseys may not be psychologically rewarding. And I know cheap kids nhl jerseys for a fact that if they did follow what they are cheap ncaa basketball jerseys really good at.