تماس: info@azadsar.com

arrow٧

کنگره دوم کومه‌له

کنگره‌ی دوم کومه‌له که در تاریخ اوائل فروردین ١٣٦٠  در روستای زنبیل (بین سقز و بوکان) تشکیل گردید به تدوین و تثبیت ایدئولوژی و خط و مشی کومه‌له پرداخت. در این کنگره سخنرانان به زبان کردی و یا به زبان فارسی و بدون حضور مترجم، به طرح نظراتشان پرداختند. با این فرض که شرکت کنندگان کرد همگی به زبان فارسی تحصیل کرده و به آن زبان مسلط بودند، برای نگارنده هنوز این سوال مطرح است که آیا غیر کردهای حاضر در جلسات آن کنگره چند درصد از نظرات بیان شده به زبان کردی را فهمیده‌اند. در این کنگره سعید یزدیان و علی‌اشرف سلطانی (هر دو فارس‌زبان)  سخنرانی‌هایشان را به زبان فارسی ایراد کردند. سعید یزدیان زبان کردی را در طول اقامتش در بانه و به احتمال زیاد در سطح محاوره یاد گرفته بود. البته آن‌ها تنها سخنرانانی نبودند که به زبان فارسی سخن گفتند، جواد مشکی که ترک بود نیز سخنرنی‌هایش را به زبان فارسی ایراد کرد.

علیرغم دیدگاه‌های مختلفی که در نشست‌های کنگره‌ی دوم از سوی سخنرانان مطرح گردیدند، کنگره در محیطی دوستانه به یک قطعنامه‌ی واحد رای داد که وحدت اجزا سازمان را در آن برهه از زمان تضمین می‌کرد. جنبه‌ی دیگر کنگره‌ی دوم تمرین موکراسی‌ای  بود بر اساس شرکت هرچه بیشتر اعضا در تدوین برنامه‌ی کومه‌له. اگر امروز این مسائل "بدیهی" به نظر می‌رسند اما آن روز و در شرایط آن روز ایران و کردستان نحوه‌ی برگزاری کنگره، با همه‌ی نواقصش، گام بزرگی بود در جهت درک اهمیت دموکراسی درون – سازمانی. کنگره‌ی اول (پائیز ١٣٥٧) که در شرایط قبل از قیام ٥٧ و با فرهنگ سلطه‌ی استبداد شاهی برگزار گردیده بود اساسا با کنگره‌ی دوم متفاوت بود. اگر کنگره‌ی اول اساسا مخفی تشکیل گردید و شرکت کنندگان تعداد معدودی از بنیان‌گزاران کومه‌له (کومه‌له‌ی در حال تاسیس) بودند، در زمان تشکیل کنگره‌ی دوم نه تنها بختک امنیتی استبداد محمد رضا شاهی وجود نداشت بلکه کومه‌له دیگر اعلام موجودیت کرده بود و در منطقه‌ای تحت حاکمیت خودش جلسه تشکیل می‌داد.

خانقاه زنبیل محل برگزاری کنگره‌ی دوم نه متعلق به کومه‌له بود و نه کومه‌له آن را مصادره کرده بود. نوع حقوقی استفاد از آن مکان به سنت‌های شرقی برمی‌گردد که در آن "حکومت‌ها" خود را مجاز می دانند از مکان‌های باصطلاح عمومی "مجانا" استفاده کنند. منطقه‌ای که روستای زنبیل در آن قرار دارد (بین سقز و بوکان) آن روزها تحت اداره‌ی کومه‌له قرار داشت.

 

در سال ١٣٥٨ نگارنده‌ی این مقاله به مدت دو هفته برای تهیه‌ی گزارشی پیرامون اوضاع کردستان به منطقه‌ی سنندج، سقز، مریوان و بوکان سفر کرد و همراه پیشمرگان به "جوله" (راهپیمائی و گشت پیشمرگه‌ها) پرداخت. او شاهد برخورد دوستانه‌ی مردم در این گشت‌ها با کومه‌له بود. اگر مالداران یک دهکده "مجانا" به پیشمرگه‌ها سرویس می‌دادند اما مردم فقیر در مقابل خدماتشان از کومه‌له پول دریافت می‌کردند. روش کومه‌له تا آن‌جا که نگارنده شاهد بوده مهربانی و یاری به مردم بوده. در یکی از دهاتی که وارد شدیم و قرار بود چند ساعتی در آن‌جا باشیم عده‌ای از مردم روستا به فرماندهی کومه‌له مراجعه کرده و خواهان قضاوت کومه‌له در اختلافی شدند که در روستا وجود داشت. مردم در میدانی جمع شدند و دو طرف اختلاف به طرح مشکل‌شان پرداختند. فرمانده کومه‌له بدون آن که قضاوت کند روال پرسش و پاسخ و استدال را طوری پیش برد که اختلاف با رضایت طرفین حل گردید. البته این مشاهده‌ی نگارنده است و امکان دارد کومه‌له در جائی دیگر و با افرادی دیگر برخورد متفاوتی با مردم کرده باشد. مردم زحمتکش که سال‌ها شاهد ظلم و بی عدالتی‌ای بودند که توسط مامورین نظامی رژیم شاهی به نام ژاندارم و پاسگاه، به آن‌ها اعمال می‌شد حالا با رفتن آن‌ها شاهد جوانان مسلح کُردی بودند به نام پیشمرگه که نه تنها آن ها را نمی چاپیدند بلکه به آن‌ها کمک هم می‌کردند. بسیاری از پیشمرگه‌ها خود منشاء از روستاهائی داشتند که کومه‌له در آن ها "جوله" (راه‌پیمائی) ‌کرده بود.  

در باره‌ی فضای عمومی کنگره دوم، نگارنده دو باره به سراغ ایرج فرزاد رفته است. ایرج با روی گشاده به چند پرسش نگارنده این چنین پاسخ داده است:

البته این مشاهده‌ی نگارنده است و امکان دارد کومه‌له در جائی دیگر و با افرادی دیگر برخورد متفاوتی با مردم کرده باشد
در باره‌ی فضای عمومی کنگره دوم، نگارنده دو باره به سراغ ایرج فرزاد رفته است. ایرج با روی گشاده به چند پرسش نگارنده این چنین پاسخ داده است:

"خانقاه روستای "زنبیل"- که بین شهرهای سقز و بوکان قرار گرفته است- سالن بزرگی بود و همه در آن‌جا می‌خوابیدند. این‌که خورد و خوراک چه بود را زیاد به‌خاطر ندارم اما می‌دانم که گوشت یا اصلا نبود و یا خیلی کم بود. صبحانه هم پنیر و ماست بود و البته چای هم در چند وعده داده می‌شد. تعداد دقیق شرکت کنندگان را درست به‌خاطر ندارم، اما می‌دانم تعداد زنان زیاد نبود. می‌توانم بگویم که قطعا از ۵ نفر کمتر بود. قطعا از حضور ۳ زن می‌توانم حرف بزنم چون آن ها را به خاطر  دارم.

 فکر می‌کنم تعداد روزهای کنگره از ٣ روز کمتر نبود. فارس زبان‌ها، اگر سعید یزدیان و علی‌اشرف سلطانی را فارس زبان حساب کنیم، غیر از جواد مشکی که ترک زبان بود و کردی را می‌فهمید، کس دیگری نبود. غیر از جواد مشکی که به فارسی سخنرانی می‌کرد و بیشتر وقت‌ها سعید یزدیان و علی‌اشرف چهارلنگ سلطانی، بقیه همگی به زبان کردی حرف می‌زدند. دقیقا حساب نکرده‌ام که آیا تعداد دفعات سخنرانی سعید یزدیان از بقیه بیشتر بوده باشد، اما نوبت‌های او را می توان در بین بیشترین‌ها به حساب آورد.

حفاظت کنگره هم بر عهده‌ی نیرو‌های مسلح کومه له بود و منطقه و بسیاری از دیگر شهر و روستا و شهرستان‌ها هنوز در تصرف رژیم نبود. 

اسامی اعضای کمیته مرکزی منتخب کنگره دوم کومه له:
حسین مرادبیگی، محمد شافعی، شعیب زکریائی، حسن قادری، عبداله مهتدی، ایرج فرزاد، سعید یزدیان، محسن رحیمی، ابراهیم علیزاده، ساعد وطندوست، جواد مشکی، جعفر شفیعی".  

کنگره‌ی دوم می‌بایست موضوعات مهمی را به بحث بگذارد، جمع‌بندی کند و به‌عنوان رهنمود ادامه‌ی مبارزه به تصویب کادر‌ها و رهبری کومه‌له برساند.

در آن زمان در رهبری کومه‌له دیدگاه‌های متفاوتی در مورد ساخت اقتصادی اجتماعی ایران وجود داشت. یکی ایران را جامعه‌ای "مادون سرمایه‌داری" ارزیابی میکرد و دیگری ایران را کشوری سرمایه‌داری می‌دانست. دیدگاهی که ساخت اقتصادی اجتماعی ایران را  "مادون سرمایه‌داری" می‌دانست از یک‌طرف ریشه در اندیشه‌های مائو تسه دون (نیمه مستعمره- نیمه فئودال) داشت اما از طرف دیگر درست به خاطر استفاده از ترکیب "مادون سرمایه‌داری" می‌خواست از چیزی به نام "مائویسم" فاصله بگیرد. سعید یزدیان از بیان کنندگان و مدافعان دیدگاه اول بود. در زمان شاه روشنفکران مبارزی که بعد ها کومه‌له را تشکیل دادند بیشتر به "نیمه مستعمره- نیمه فئودال" بودن ساخت اقتصادی- اجتماعی ایران می‌اندیشیدند. کنگره‌ی دوم می‌بایست به این اختلاف پایان دهد.

در مورد موضوع "دو دیدگاه" که در بالا عنوان شد، بعد از گذشت سالیان تفسیرات متفاوتی از آن می‌شود که بیشتر به نبش قبری شبیه  شده که انگار پزشکان قانونی با ابزار و اندیشه‌های کنونی و متفاوتشان در صدد تشریح جنازه‌ی "اندیشه‌ی مائو" و کشف ارتباط آن با " جریانات غیر پرولتری" هستند. به این موضوع در جای دیگری از این مقاله اشاره خواهد شد.

 

در کنگره‌ی دوم کومه‌له، سعید یزدیان به عنوان عضو مرکزیت کومه‌له شرکت کرد و به طرح نظراتش پرداخت. به نظر نگارنده، کومه‌له در فاصله‌ی سال ١٣٥٨ تا اردیبهشت ١٣٦٢ (کنگره‌ی سوم) که برنامه‌ی تشکیل "حزب کمونیست ایران" را در دستور کار قرار داد، عملا به دنبال تدوین یک هویت مارکسیستی- لنینیستی‌ای بود که بتواند، بر اساس آن از یک‌طرف در کردستان تمایزش بر حزب دموکرات را نشان دهد  و از طرف دیگر، در سطح کشوری، فعالین سیاسیِ چپ ِغیر کرد را در خود جذب کند.

موضوعات مهم بحث شده در این کنگره را می‌توان بطور خلاصه به این شرح تیتر‌بندی کرد: ساخت اقتصادی- اجتماعی جامعه‌ی ایران، تاکید بر مارکسیسم- لنینیسم به عنوان ایدئولوژی طبقه‌ی کارگر، موضع‌گیری در مقابل "امپریالیسم شوروی" و طرف‌دارانش، فاصله گرفتن از مقوله‌ای تحت عنوان "سوسیالیسم خلقی"، سرنگونی رژیم ارتجاعی جمهوری اسلامی، خودمختاری برای تمام خلق‌های ایران، جنگ ایران و عراق، اعلام موضع در مورد شورای ملی مقاومت (مجاهدین) و گروهای چب مخالف جمهوری اسلامی.  سعید یزدیان در این کنگره چند بار سخنرانی کرده است. برای نگارنده در بررسی صحبت‌های سعید یزدیان، در کنگره‌ی دوم، رد پای اندیشه‌های بهروز نابت و رفقایش قابل تشخیص است. و البته این به آن معنا نیست که اواز روی دست کسی رونویسی کرده باشد این حاصل منطقی تاثیرگیری از ارتباطاتی است که روشنفکران مبارز با یکدیگر دارند.

در این جا نگارنده تلاش خواهد کرد قسمت‌هائی از نظریات سعید یزدیان را که در کنگره‌ی دوم کومه‌له توسط خود او بیان شده‌اند را بازتاب دهد.
در یکی از این سخنرانی‌ها سعید "مارکسیسم" را به عنوان "رهنمود کلی" عنوان کرده و "تدوین برنامه" (به زبان بهروز نابت: تئوری انقلابی) را موکول به شناخت جامعه‌ی ایران می‌نماید. او می‌گوید:

"برنامه را نمی‌توان از توی کتاب درآورد. تا مناسبات اجتماعی- اقتصادی ایران را نشناسیم و بر اساس آن تجزیه و تحلیل طبقاتی نکنیم، وضعیت جنبش طبقه‌ی کارگر را نشناسیم از نزدیک، نمی‌توانیم برنامه بدهیم. اگر برنامه بدهیم، برنامه برنامه‌ی روشنفکری است".

برای شنیدن قسمت کوتاهی از این سخنرانی روی تصویر زیر کلیک کنید.

Saeed Yazdian

این فایل صوتی هشت و نیم مگا بایت است

در مقوله‌ی تحلیل اقتصادی- اجتماعی و مناسبات طبقاتی در جامعه‌ی ایران، سعید یزدیان در کنگره‌ی دوم کومه‌له به طرح و دفاع از نظریاتش می‌پردازد. او معتقد است که جامعه‌ی ایران علیرغم حضور مناسبات سرمایه‌داری در آن، در مجموع  جامعه‌ای "ماقبل سرمایه‌داری" است.
برای شنیدن قسمتی از سخنرانی او روی تصویر زیر کلیک کنید.

Khaneghah Zanbil

این فایل صوتی پانزده مگا بایت (دوازده دقیقه) است.

عکس از بلاگ روستای ترجان

arrow ادامه

Saeed Yazdian: page | 1 |2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |

٧

 
Hit Counter by Digits